يك مربي بايد از تخيل و شبيه‌سازي استفاده كند
احسان رحيمي كيا
مقدمه‌اي بر تخيل و شبيه سازي

بدن شما يك ماشين ورزشي با تكامل خارق‌العاده است كه از عضلات ـ كه مي‌توان آنها را تا حداكثر كارآيي و تناسب پرورش داد ـ و از اعصابي كه ـ عضلات را كنترل مي‌كنند ـ و همچنين ساير قسمت‌ها تشكيل شده است. اعصاب به نحو گسترده‌اي در مغز شما ارتباط و پيوستگي پيدا كرده‌اند. شمار وسيعي از سلول‌هاي عصبي توسط تعداد بسيار فراوان‌تري از ارتباطات بين عصبي، به هم متصل شده‌اند.
علت اينكه كودك انسان در مقايسه با حيوانات براي رسيدن به بلوغ به زماني چنين طولاني نياز دارد، تا حدودي به وجود تعداد بيشتري سلول در مغز ما ارتباط پيدا مي‌كند. در ابتدا مغز ما چندان سازمان يافته نيست. بخش عمده‌اي از فرآيند رشد، آموزش و بلوغ ذهني، در واقع همان فرآيند تبديل اتصالات درهم و برهم بين عصبي در مغز، به مسيرهاي سودمند است.
بخش قابل توجهي از فرآيند يادگيري و بهبود رفلكس‌هاي ورزشي و مهارت‌ها نيز شامل تثبيت، اصلاح و تقويت راه‌هاي عصبي در بدن و مغز است. برخي از اين راه‌هاي عصبي در خارج از مغز، در اعصاب بدن و نخاع واقع شده است. اين مسيرها بايد با تمرين جسمي آموزش داده شوند.
اما بسياري از اين مسيرها درون خود مغز هستند. اين مسيرها را مي‌توان با استفاده از تكنيك‌هاي ذهني مانند تخيل و شبيه سازي آموزش داد.

تخيّل

تخيل فرآيندي است كه طي آن شما مسيرهاي لازم را براي هماهنگي عضلات خود ايجاد كرده، اصلاح نموده يا تقويت مي‌نماييد، اين كار تنها با تمرينات ذهني انجام مي‌گيرد. تصويرسازي، نيروي محرك براي تقويت تخيل به شمار مي‌رود.
تخيل بر پايه اين اصل مهم قرار دارد كه شما مي‌توانيد اين بخش‌هاي مغز خود را به جاي استفاده از حواس با داده‌هاي ورودي از بخش تصويرسازي مغز، آموزش دهيد. شما مي‌توانيد اين بخش‌هاي مغز خود را هم با تخيلات ناشي از تصويرسازي و هم با ورودي‌هاي حسي واقعي به طرز مشابهي آموزش دهيد؛ با اين تفاوت كه ورودي‌هاي ناشي از احساس واقعي به نحو زنده‌تري تجربه مي‌شوند.
بنابراين در انواعي از اين تمرينات كه داراي حداقل تأثير ممكن هستند، شما مي‌توانيد از تخيل خود تنها به عنوان جايگزيني براي تجربه واقعي استفاده كنيد تا بخش‌هايي از مغز را كه تخيل مي‌تواند به آن دسترسي يابد، پرورش دهيد. حتي در نازلترين سطح استفاده از تخيل، اين كار در موارد زير سودمند خواهد بود:

به طور قطع استفاده از تخيل تنها به دلايل فوق، دست كم گرفتن تأثير و كارآيي اين روش است.

آزاد شدن  قدرت تخيل

قدرت واقعي را با توجه به چند نكته ظريف ديگر مي‌توان دريافت:

تخيل را مي‌توان به منظور تأثير بر جنبه‌هايي از پاسخ «غير ارادي» بدن، مانند آزاد شدن هورمون آدرنالين، مورد استفاده قرار داد. اين شيوه در عرفان شرقي به حداكثر تكامل خود رسيده است كه از قدرت تخيل به شيوه‌اي كاملاً مؤثر مثلاً براي كاهش سرعت ضربان قلب و يا مصرف اكسيژن استفاده مي‌شود.

شبيه‌سازي

شبيه‌سازي مشابه تخيل است، چرا كه در اين شيوه هم بهبود كيفيت تمرينات دنبال مي‌‌شود و اين كار با آموزش مغز براي رويارويي با موقعيت‌هايي انجام مي‌گيرد كه تنها در صورت برگزاري يك رقابت مهم ورزشي، امكان بروز دارند.
شبيه‌سازي به اين شكل انجام مي‌شود كه موقعيت‌هاي تمرين بدني تا حد ممكن به شرايط واقعي نزديك شود، مثلاً با آوردن جمعيت تماشاچي يا داوري بر نحوه انجام تمرينات و يا با دعوت رسانه‌ها و مطبوعات به جلسه‎‏هاي تمرين.
شبيه‌سازي از بسياري جهات به تخيل ارجحيت دارد زيرا استرس‌هايي كه به شخص وارد مي‌شود، زنده‌تر و واقعي‌تر است. و اين استرس‌ها در عالم واقعيت وجود دارند؛ اما آماده‏سازي و برگزاري شبيه‏سازي در مقايسه با تخيل از نظر زمان و كار صرف شده، نياز به تدارك بسيار گسترده‌تري دارد و از نظر محدوده اهداف و پيامدهايي كه مي‌توان در تمرين‏ها اعمال كرد، از قابليت انعطاف كمتري برخوردار است.
بنابراين بايد براي رسيدن به حداكثر تأثير و كارآيي، از شبيه‏سازي و تخيل به طور همزمان استفاده كرد