ورزش ميتواند اختلالاتي را در سيستم حركتي بدن ايجاد نمايد
فريده محمدياري
اين اختلالات كه نسبتاً شايع هستند در بيشتر موارد بدنبال فعاليتهاي افراطي بدن رخ ميدهند اما چندان خطرآفرين نيستند. اكنون به شرح برخي از اين اختلالات مهم ميپردازيم:
كوفتگي: فعاليت شديد عضلات ايجاد كوفتگي ميكند و منجر به آزاد شدن توكسين بويژه اسيد لاكتيك ميشود. در زمان كوفتگي ميبايست مقدار زيادي آب نوشيد و از پماد شل كننده عضلات استفاده كرد. سونا يا يك حمام گرم ميتواند در رفع كوفتگي مؤثر واقع شود. كوفتگيها معمولاً 24 ساعت پس از انجام فعاليتهاي شديد رخ ميدهند و تا سه روز به طول ميانجامند.
گرفتگي عضلات: گرفتگي عضلات در واقع همان انقباضات غير ارادي عضلاتند كه از اهميت زيادي برخوردارند و در اثر واكنشهاي غير ارادي، كشيدگي عضلات و يا صدمات مفصلي ايجاد ميشوند. لازم به توضيح است كه در اين مواقع ميبايست عضله را برحسب علت گرفتگي كمپرس سرد و يا برعكس كمپرس گرم نمود كه در اين صورت ماساژ و حمام گرم ميتوانند به رفع گرفتگي كمك كنند.
صدمات ناشي از كشيدگي عضلات: كشش بيش از اندازه عضلات باعث ميشود كه فيبرهاي عضلاني بيش از حد كشيده شوند، در اين مواقع لازم است بطور جدي از دادن هر گونه ماساژ خودداري شود، 10 روز طول ميكشد تا فيبرهاي عضلاني به حالت اوليه خود باز گردند.
ضرب ديدگي عضلات: اين ضرب خوردگي منجر به پارگي تعدادي از فيبرهاي عضلاني شده و در نهايت موجب خونريزي داخلي در عضلات ميشود. ماساژ دادن در اين مواقع به هيچ عنوان توصيه نميشود. لازم به ذكر است كه بهبودي حداقل يك ماه به طول ميانجامد.
پارگي عضلات: پارگي عضلات از اهميت بسيار بالايي برخوردار است و مشكلاتي همچون گچگيري و يا حتي عمل جراحي را به همراه دارد.
التهابات تاندونها: ورزشكاران اغلب دچار اختلالات تاندونها بويژه التهابات آنها ميشوند. اين التهابات بيشتر در سطح تاندون آشيل، استخوان پوبيس، تاندون كشكك، عضلات كشنده ران و مفصل آرنج- كه در بازيكنان ورزش تنيس بسيار مشهود است- صورت ميگيرند. در بيشتر موارد ورزشكاراني كه دچار اين نوع التهابات ميشوند تا مدت مديدي نميتوانند به فعاليتهاي ورزشي خود ادامه دهند.
خطرات ورزش در سيستم قلبي _ عروقي بدن
هرچند اين اختلالات عروقي خيلي شايع به نظر نميرسند اما از آنجائي كه فعاليت قلب انسان داراي محدوديتهايي ميباشد لازم است بر اهميت معاينات پزشكي مبني بر اينكه فرد صلاحيت انجام تمرينهاي ورزشي را دارد، تأكيد شود. اين قبيل اختلالات بيشتر متوجه افراد بالاي 40 سال ميباشد كه سالها هيچ نوع فعاليت ورزشي انجام ندادهاند و بطور كلي تحرك خاصي در زندگي روزمره خود ندارند. از جمله ورزشهايي كه ميتوانند در ايجاد اين نوع اختلالات مؤثر واقع شوند اسكواش است كه ورزش خيلي خشني هم به نظر نميرسد. گاهي تنيس و جوگينگ هم بويژه اگر در معرض آفتاب انجام گيرند جزء ورزشهاي خطرآفرين قرار ميگيرند. لازم به ذكر است كه بدن شما پس از انجام فعاليتهاي ورزشي بشدت عرق ميكند در اين وضعيت بلافاصله از رفتن به سونا يا كشيدن سيگار خودداري نمائيد چرا كه نيكوتين موجود در توتون سيگار موجب كاهش شديد فشار خون ميشود و در نهايت ميتواند مشكلاتي را براي سيستم قلبي _ عروقي بدن فراهم كند. بنابراين شما ميتوانيد از ورزش به عنوان راهي براي ترك سيگار استفاده نماييد.
خطرات ورزش: دوپينگ چند ساليست كه دوپينگ يا همان استفاه از مواد نيروزا در امر ورزش موجب نگراني شده است. به نظر برخي از مسئولان امور ورزشي اين مسئله در خور بررسي و توجه ميباشد. شايد هنوز رسوايي بنجانسون در بازيهاي المپيك سئول، سال 1988، در خاطرهها باقي مانده باشد.
بدون شك اين مواد نيروزا در هر روز انواع جديدتري پيدا ميكنند از آن جمله ميتوان به آنابوليزها اشاره كرد كه ظاهراً در فرد انرژي زيادي براي انجام حركات ورزشي ايجاد ميكنند. با اين وجود بسياري از اين مواد همانند ويتامينها صرفاً از لحاظ رواني روي فرد تأثير ميگذارند.
در عصر قديم نيز به مانند امروز، دوپينگ عملي غير اخلاقي بوده و بشدت با آن برخورد ميشده است. علاوه بر اين دوپينگ خطري جدي براي سلامتي و زندگي ورزشكاراني است كه صرفاً به خاطر برد در شرطبنديهاي مسابقات بزرگ از مواد نيروزا استفاده ميكنند بدون آنكه عوارض آن را در نظر بگيرند.
حال به شرح برخي از اين مواد نيروزا كه بسيار معروف ميباشند ميپردازيم.
آنابوليزها: اين مواد همان هورمونهاي تستوسترون مردانه ميباشند كه ميتوانند نيروي جنسي مردانه را افزايش دهند و اين در صورتي است كه به طور مستمر از اين مواد استفاده شود اما اگر اين مواد نيروي جنسي مردانه را افزايش دهند ديگر هيچ تأثيري بر روي تاندونها نخواهند داشت و تاندونها بر اثر نيروي انقباض عضلات آسيبپذير ميشوند. اين نكته قابل ذكر است كه اين محركها كه موجب پارگي تاندونها ميشوند گاهي هم باعث هيجان زيادي ميگردند. آنها همچنين منشاء اختلالات مهمي همچون القاء ويژگيهاي مردانه در زنان ميباشند و در فعاليتهاي جنسي ايجاد اختلال ميكنند و گاهي نيز ميتوانند منجر به سرطان بويژه سرطان غده پروستات شوند.
آمفتامينها: اين داروهاي محرك كه بسيار شناخته شده هستند گرسنگي را برطرف ميكنند و باعث رفع احساس خستگي ميشنوند. اين مواد مسلماً شادي را در فرد ايجاد ميكنند بطوري كه فرد ميپندارد شكست ناپذير است اما مصرف آنها در دراز مدت موجب اختلالات روحي شديد بويژه توهم ميشود.
كورتيكوئيدها: اين مواد ضد استرس ميباشند و به سرعت باز جذب ميشوند اما آنها سيستم هورموني بدن را كاملاً با مشكل روبرو ميسازند و در سطح عضلات و يا تاندونها اختلالات شديدي ايجاد ميكنند. اين مواد ميتوانند در اثر مصرف طولاني مدت منجر به بروز بيماريهايي همچون ديابت و يا پوكي استخوان شوند.
ديورتيكها يا مدرها: ورزشكاران براي آنكه در حين مسابقات دچار تكرر ادرار نشوند از اين مواد استفاده ميكنند، همچنين افرادي كه بدنسازي كار ميكنند براي كم كردن وزن خود درست قبل از مسابقات اين مواد را بكار ميبرند و عضلاتشان بصورت برجسته ظاهر ميشود. موارد استفاده اين داروها در ورزشهايي مثل اسبسواري و بوكس كه وزن ورزشكار ميبايست در حد مشخصي باشد نيز ديده ميشود و همچنين وقتي ورزشكاران ميخواهند آثار مواد نيروزا را از بدن خود پاك كنند از مدرها استفاده ميكنند چرا كه باقي مانده اين مواد در ادرار قابل رؤيت ميباشد. | 
